همبستگی اجتماعی در نگاه اسلام /2
اصلاحات در ایران و ژاپن
#شفیعی_مطهر
در پیمودن راه پر فراز و نشیب توسعه ،همبستگی اجتماعی ضرورتی اجتناب ناپذیر و اصلي ناگزير است. كشورهاي توسعه يافته امروز ، ملت هاي تلاشگر ديروز هستند كه در پيمودن راه دراز توسعه، نخستين گام را با نهادينه كردن عنصر همبستگي يا وفاق اجتماعي آغاز كردند.
بررسی کارشناسان مسایل اجتماعی کشور، مدیران، نخبگان فرهنگی و سیاسی و جامعه شناسان نشان می دهد که اخلاق و فرهنگ کار در ایران در مقایسه با کشورها و جوامع صنعتی در سطح پايین تری قرار دارد (معیدفر، 1386: 7).
در این باره عمدتاً با مقایسه میزان بهره وری و ساعات کار روزانه در ایران و سایر کشورها چنین نتیجه ای حاصل شده است که در ژاپن یا اغلب کشورهای توسعه یافته مانند آمریکا، انگلستان، آلمان هر فرد به طور متوسط هفت ساعت کار مفید می کنند؛ در حالی که در ایران این میزان کمتر از یک ساعت است. گریز از محل کار، بی انگیزگی، اتلاف وقت در محل کار، سرگردانی افراد در مراجعات به سازمان ها، همه و همه نشانی از فقدان وجدان کار یا ضعف اخلاقی کار است.
تفکر اصلاح طلبی جزیانی مستمر،پيگير ، همه جانبه و دائمي است و هر فرد ،جامعه و جمعيتي كه راه اصلاح مستمر را بر خود ببندد ، مزگ و نابودي خود را رقم زده است. ملت ها و جوامعي كه امروز در همه زمينه هاي اقبصادي، اجتماعي ، فرهنگي و سياسي پيشتازند ، ملت هايي هستند كه در سال ها يا حتي قرن ها پيش تفكر اصلاحگري مداوم را پذيرا شده ، با همه توش و توان آن راه را پيموده اند.
زماني كه امير كبير در زمان ناصرالدين شاه اصلاحات را در سيستم سياسي - اجتماعي ايران آغاز كرد،مردم ژاپن به قدري عقب مانده بود كه حتي يك كاسه چوبي نمي توانستند بسازند و تنها ۴ درصد مردم سواد داشتند!
ژاپن ۱۵ سال پس از امير كبير اصلاحات را در ساختار سياسي - اجتماعي نظام خود آغاز كرد . فرق عمده ما با ژاپن اين است كه ما آغازگر تفكر اصلاح طلبي (امير كبير ) را پس از تنها ۳ سال صدارت در باغ فين كاشان خفه كرديم؛ اما ژاپن با قدرت راه اصلاح طلبي را ادامه داد و پيش از هر كار،احساس همبستگي و وفاق اجتماعي را در نهاد فرد فرد مردم خود ايجاد كرد.
... و چنين شد كه امروز ژاپن سال هاست كه مرگ آخرين بي سواد خود را جشن گرفته و با اين كه يك كشور شكست خورده جنگ دوم جهاني است و حتي ارتش مستقل ندارد ، امادر همه عرصه هاي علمي، اقتصادي، فناوري در دنيا حرف اول را مي زند!!
اينك به نمونه اي از نمادهاي تفكر اصلاح طلبي امير كبير توجه فرماييد.
امير كبير پس از شنيدن خبر ابقاي شاهزاده موثقالدوله به حكومت قم، نامه جالبي به ناصرالدين شاه مينويسد. اين نامه ميتواند براي همه سياستمداران و دولتمردان درسآموز و عبرتانگيز باشد.
او مينويسد:
«قربانت شوم ! الساعه که در ایوان منزل با همشیره همایونی به شکستن لبه نان مشغولم، خبر رسید که شاهزاده موثقالدوله حاکم قم را که به جرم رشاء و ارتشاء معزول کردهبودم ،به توصیه عمه خود ابقا فرموده و سخن هزل بر زبان راندهاید. فرستادم او را تحتالحفظ به تهران بیاورند ، تا اعلی حضرت بدانند که اداره امور مملکت به توصیه عمه و خاله نمیشود.»
هارولد ويلسون نخست وزير اسبق انگلستان مي گويد:
كسي كه از هر گونه تغيير طفره مي رود ، معمار نابودي خويش است!
ادامه دارد....
-------------------------------
سایر آثار این نگارنده در کانال زیر: @amotahar
آثار،سرودهها،مقالات،خاطرات و روزنوشتهای شفیعیمطهر